Hidroelektrik Santrallerinde Yağ Buharı Toz Probleminin Kalıcı Çözümü

  • Anasayfa
  • Blog
  • Hidroelektrik Santrallerinde Yağ Buharı Toz Probleminin Kalıcı Çözümü
2026-01-14

Emist Endüstriyel Yağ Buharı markasının hazırladığı bu bilimsel makale, HES işletmecileri, bakım mühendisleri, mekanik–elektrik ekipleri ve İSG birimleri için profesyonel bir kaynak niteliğindedir.

HES Yağ Buharı Sorunları – Kritik Teknik Değerlendirme Tablosu

Kritik Teknik Başlık Sistem Tanımı Oluşan Temel Problem Operasyonel ve Teknik Risk Geleneksel Çözümlerin Yetersizliği Emist Mühendislik Yaklaşımı Kalıcı Tesis Kazanımı
Üst Yatak Şaft Yağ Tankı Jeneratör şaft stabilitesini sağlayan sürekli yağlama sistemi Sıcaklık ve basınç etkisiyle yağ buharı oluşumu Kirleticilerin santral ortamına yayılması Genel havalandırma kaynağa müdahale edemez Oluşum noktasında doğrudan emiş Kontrollü ve temiz çalışma ortamı
Yağ Buharı ve Aerosol 0,3–5 mikron aralığında atomize yağ partikülleri Solunabilir hava kirleticileri Personel sağlığı açısından risk Standart filtreler bu boyutu tutamaz Çok kademeli yüksek verimli filtrasyon İSG standartlarına tam uyum
Yağ ve Toz Etkileşimi Yağ buharının havadaki tozla birleşmesi Yapışkan ve yoğun kir tabakası Yangın ve elektrik ark riski artışı Temizlik geçici çözüm sunar Yağ ve tozun eş zamanlı tutulması Risklerin kaynağında ortadan kaldırılması
Elektrik Ekipmanları Jeneratör sargıları ve elektrik panoları Yağlı toz birikimi İzolasyon direncinde düşüş Periyodik bakım yeterli değildir Kirlenme oluşmadan önce önleme Elektrik arıza riskinin azalması
Yangın Güvenliği Ortamdaki yanıcı yağ partikülleri Kıvılcım ve tutuşma riski Tesis güvenliği açısından büyük tehdit Pasif önlemler yetersiz kalır Yağ buharının ortamdan tamamen uzaklaştırılması Yangın riskinde ciddi azalma
Bakım ve Temizlik Yağla kirlenen yüzeylerin sürekli temizliği Bakım periyotlarının kısalması Plansız duruşlar Temizlik sebebi değil sonucu giderir Kaynak bazlı kirlilik kontrolü Bakım aralıklarının uzaması
Yağ Kaybı Buharlaşma ve mistleşme kaynaklı yağ kaybı Artan işletme maliyetleri Verim düşüşü Kayıp etkin şekilde izlenemez Yağın sistem içinde tutulması Yağ tüketiminde azalma
İç Ortam Hava Kalitesi Santral içi solunabilir hava parametreleri Ağır ve kirli atmosfer Personel sağlığı ve konfor riski Genel havalandırma yetersizdir Kaynağında temiz hava üretimi Sürdürülebilir ve sağlıklı çalışma ortamı


Hidroelektrik Santrallerinde Üst Yatak Şaft Yağ Tankı Kaynaklı Yağ Buharı ve Toz Problemleri

Kalıcı ve Mühendislik Temelli Çözüm Yaklaşımı

Hidroelektrik santraller (HES), yüksek verimlilikle sürekli çalışan, ağır mekanik yükler ve hassas döner ekipmanlar barındıran enerji üretim tesisleridir. Türbin–jeneratör grubu, santralin kalbi olarak kabul edilir ve bu sistemin güvenli, titreşimsiz ve uzun ömürlü çalışabilmesi; yataklama sistemlerinin kusursuz işleyişine doğrudan bağlıdır.

Bu yapı içerisinde üst yatak (upper guide bearing) ve buna bağlı şaft yağ tankı, jeneratör milinin eksenel ve radyal stabilitesini sağlamak amacıyla sürekli yağlama altında çalışır. Yüksek devir, sürtünme, yağ sıcaklığı ve çevresel faktörlerin birleşimi; zamanla kaçınılmaz olarak yağ buharı oluşumuna neden olur. Bu durum, santral iç ortam havası açısından ciddi operasyonel ve çevresel riskleri beraberinde getirir.

1. Üst Yatak ve Şaft Yağ Tankı İşleyişi

HES jeneratörlerinde üst yatak sistemi;

→ Şaftın merkezlenmesini sağlamak,
→ Mekanik titreşimleri sönümlemek,
→ Sürekli ve kontrollü yağlama ile metal-metal temasını önlemek

amacıyla tasarlanır.

Şaft yağ tankı içerisinde bulunan yağ, işletme süresince:

→ Sıcaklık artışı,
→ Mikro sızıntılar,
→ Basınç farkları,
→ Yağın atomizasyonu

nedeniyle yağ buharı ve aerosol formuna dönüşür. Bu buhar, tank kapakları, bağlantı flanşları ve havalandırma noktalarından ortama sızar.





2. HES: Yağ Buharı + Frenleme - Toz = Kirli ve Riskli Ortam

HES'lerdeki frenleme sırasında ortaya çıkan tozlar, hidroelektrik santral ortamındaki yağ buharlarıyla birleşerek çamurlaşan ve operasyonel riskleri artıran bir kirlilik zinciri oluşturur. Fren kaynaklı bu partikül yükü, HES işletmeciliğinde göz ardı edilemeyecek stratejik bir dezavantajdır. Kısacası, santral iç hacimleri; beton yüzeyler, metal konstrüksiyonlar ve elektrik ekipmanları nedeniyle doğal olarak toz tutmaya yatkın alanlardır.

Ortama yayılan yağ buharı;
→ Frenleme sırasında havada askıda kalan toz partikülleri ile birleşerek
→ Yapışkan, yoğun ve solunabilir bir kirli hava oluşturur

Bu durumun başlıca sonuçları şunlardır:
→ Elektrik panolarında ve sargılarda yağlı toz birikimi
→ İzolasyon direncinde düşüş
→ Yangın ve ark riski artışı
→ Kaygan zemin ve iş kazası riski
→ Bakım periyotlarının kısalması
→ Personel sağlığı açısından solunum riski

Klasik havalandırma sistemleri veya genel aspirasyon çözümleri, yağ buharını kaynağında yakalayamadığı için bu soruna kalıcı çözüm sunamaz.

3. Hidroelektrik Santrallerindeki Yağ Buharı ve Toz Sorunun Çözüm Yaklaşımı

Mühendislik perspektifiyle HES'lerdeki yağ buharı probleminin kalıcı olarak ortadan kaldırılması için temel prensip şudur:

 

Kirletici, oluştuğu noktada yakalanmalı ve filtrelenmelidir.

Bu noktada Emist Endüstriyel Yağ Buharı Filtrasyon Sistemleri, hidroelektrik santrallerinin üst yatak ve şaft yağ tankı uygulamaları için özel olarak geliştirilen mühendislik çözümleriyle öne çıkar.

4. Emist Endüstriyel Yağ Buharı Sistemlerinin HES Çalışma Prensibi

Emist Endüstriyel Yağ Buharı Filtreleme Sistemleri;
→ Üst yatak yağ tankı havalandırma çıkışına entegre edilir
→ Oluşan yağ buharını kaynağında emiş altına alır
→ Çok kademeli filtrasyon yapısı sayesinde:
      - Yağ aerosollerini,
      - Buhar formundaki yağ moleküllerini,
      - Taşınan toz partiküllerini

yüksek verimle tutar.

Filtrelenen yağ;
→ Ortama yayılmadan sistem içinde tutulur
→ Gerekli durumlarda geri kazanım imkanı sunar
→ Temizlenen hava ise güvenli şekilde atmosfere verilir.

5. Hidroelektrik Santrallerinde Uygulanan Filtreleme Sistemlerinin Sağladığı Teknik Avantajlar

→ HES'lerdeki yağ buharı ve toz karışımı sorunlarının Emist sistemleri sayesindeki kalıcı çözümleri: 
→ Üst yatak bölgesinde yağ buharı kaynaklı kirlenme tamamen önlenir
→ Elektrik ve mekanik ekipmanların servis ömrü uzar
→ Santral iç hava kalitesi ölçülebilir şekilde iyileşir
→ İş güvenliği ve İSG standartlarına tam uyum sağlanır
→ Temizlik ve bakım maliyetleri önemli ölçüde azalır
→ Plansız duruş riski minimize edilir

Bu yaklaşım, yalnızca bir filtrasyon çözümü değil; uzun vadeli işletme güvenliği stratejisidir.




6. Hidroelektrik Santrallerindeki Toz ve Yağ Buharı Sorununun Kalıcı Çözümü

Hidroelektrik santrallerinde üst yatak şaft yağ tankı kaynaklı yağ buharı ve toz problemleri; göz ardı edildiğinde, ciddi işletme risklerine dönüşebilen yapısal bir sorundur. Bu sorunun geçici önlemlerle değil, mühendislik temelli ve kaynak odaklı çözümlerle ele alınması gerekir. Emist Endüstriyel Yağ Buharı Sistemleri, kalıcı olarak HES’lerin zorlu çalışma koşullarına uygun, güvenilir ve sürdürülebilir bir çözüm sunarak; santral iç ortam kalitesini yükseltir, ekipmanları korur ve işletme sürekliliğini güvence altına alır.

Modern hidroelektrik santrallerinde;
Temiz hava, güvenli üretimin ayrılmaz bir parçasıdır

Aşağıdaki fitreleme sistem ve cihazlarını inceleyerek, HES - Hidroelektrik Santrali Tesisinizin kapasitesine göre uygun ürünleri keşfedebilirsiniz. 

POPÜLER İHRACAT
ÜLKELERİMİZ

AMERİKA B.D.

Birleşik Krallık

Almanya

İspanya

İtalya

Romanya

Bulgaristan

Meksika

Slovenya